DÄ°SRA KÄ°MYA

Kireç : Kireç, doğada kireçtaşı veya kalker (CaCO3) olarak bulunan kayaçların belli ebatlara indirgendikten sonra, fırınlarda yakılmasıyla elde edilir.
Kalsinasyon: Kireçtaşı + Isı —> Kireç (sönmemiş) + Karbondioksit
CaCO3 + 900°C —> CaO + CO2
(100 g) (42 400 cal) —> (56 g) (44 g)
Elde edilen sönmemiş kireç, higroskopik özelliklere sahiptir ve suyla reaksiyona sokularak toz halindeki sönmüş kireçe dönüştürülür:
Hidratasyon: Sönmemiş Kireç + Su —> Sönmüş kireç + Isı
CaO + H20 —> Ca(OH)2
(56 g) (18 g) —> (74 g) (15 456 cal)

Kireç, bazların içinde, elde edilmesi en kolay ve en ucuz olanıdır. Bilhassa sodyum hidroksit (NaOH) ve sodyum karbonat (Na2CO3) gibi mühim bileşiklerin üretiminde kullanılması, kirece büyük sınai önem verdirmektedir. Baz olarak sodyum hidroksitten başka birçok hidroksitlerin üretiminde de kullanılmaktadır. Bununla beraber kireçten yalnız baz olarak değil ihtiva ettiği yabancı madde, özellikle kil miktarına göre ’zayıf kireç’ veya ’su kireci’ adı altında yapı malzemesi olarak da istifade edilmektedir. Ayrıca boya ve kağıt sektöründe de kullanılmaktadır.

Şebeke suyunda aşırı kireç bulunması durumunda;

    * Çamaşırcılıkta tatlı su gerekir. Ca ve Mg iyonları sabundaki yaÄŸ asidi iyonlarıyla suda çözünmeyen tuz meydana getirir ki, bunun sonucu sabun köpürmez. Dolayısıyla da temizleme yapılamaz. Ancak suyun sertliÄŸi gittikten sonra sabun köpürmeye baÅŸlar. Çamaşırları temizlemek için kullanılması gereken deterjan ihtiyacı iki kat artar. Aşırı deterjan kullanımı ve kireç oluÅŸumu çamaşırların sertleÅŸmesine neden olur. Yüzey temizliÄŸi baÅŸta olmak üzere tüm temizlik faaliyetlerini zorlaÅŸtırır. Bulaşık makinelerinde yıkanan cam bardak, tabak vb. malzemelerin üstünde beyaz kireç lekeleri gözlemlenir.
    * SoÄŸutma sistemi ÅŸebeke ağında kireç varlığı kabul edilemez.
    * Isıtma sistemlerinde kireç birikimi, tesisata zarar verir ve ısınma maliyetlerini artırır, kullanım ömürlerini önemli ölçüde kısaltır, sistem ısısının yayılımını izole eder. Borularda birikerek suyun akış hızını azaltır, yüksek katlara su çıkmasını engeller ve su giderlerinde tıkanıklığa neden olur. 9 mm' lik kireç tabakası ile kaplı bir kazanın ısınması için yaklaşık %53 daha fazla enerjiye ihtiyacı vardır.
    * Ä°nsan saÄŸlığına özellikle cilt, gözler ve saçlar baÅŸta olmak üzere önemli zararlar verir. Kireç tabakalarına yapışan organik (yosun, bakteri) ve inorganik (sülfat, demir) maddeler kötü suyun kötü kokmasına neden olur, sertliÄŸini artırır ve lezzetini azaltır. Sert su ile banyo sonrası cildin kuruması ve saçların keçeleÅŸmesi görülür. Yıkanan çamaşırlarda sertleÅŸme görülür.

Kalsiyum karbonat, diğer karbonat türleriyle hemen hemen aynı özellikleri taşır. Güçlü asitlerle karşılaştığında karbon dioksit gazı açığa çıkar:

CaCO3(k) + 2HCl(s) › CaCl2(s) + CO2(g) + H2O(s)

Kireci atık su sistemlerinin arıtımı işleminde de kullanırız.

Su nakilli sistemlerde pas molekülleri durağan olmayan bir formda parçalanır ve yıkanarak yok edilir. Demir artık Fe2O3’ e değil, korozyonun ileriki formları olan ve kimyasal reaksiyonları etkilemeyen Fe2O4’ e (magnetit) reakte olur. Kireç suda çözünmemiş olarak daha uzun kalır ve çok daha kısıtlı bir alanda kristalleşir. Kireç artığı ve diğer tuzlar hemen hemen her suda dağılmış bir biçimde bulunabilir. Suda yeterince CO2 olduğu sürece suda bulunan kireç artığı dağılmış bir şekilde kalmaya devam eder. Eğer suyun sıcaklığı arttırılırsa, CO2 serbest kalıp çıkar ve daha az kireç artığı dağılmış halde suda kalır. Bu işlemi kendi kendine hızlandırarak yüzeylerde tortu bırakır ve nihayetinde boruları, valfleri ve sistemin diğer bileşenlerini tıkar. Bu sorundan kaçınmak için, suya özellikle kritik uygulamalarda kimyasal işlemler uygulanır. Çok fazla su kullanılan uygulamalarda, kimyasal kullanımı, maaliyetler açısından kabul edilemez fiyatlara erişebilir. Bu nedenle işletmeciler genellikle eşanjörlerin, soğutma kulelerinin v.s. belli zamanlarda kirecini temizletmeyi tercih ederler.

Sert suyu yumuşatmanın bilinen üç yolu vardır.

   1. Tuz kullanarak suyun içindeki ion deÄŸiÅŸimini temin etmek, bu yolla mineralleri yapıştıkları yerden sökmek veya yapışmalarını önlemek.
   2. Suya ( fosfat ) gibi bir takım kimyasallar katmak.
      Her iki metot da uygulama bakımından hem pahalıdır, hem de zordur.
   3. Üçüncü bir metot ise, miknatıs veya elektrostatik bir sistem ya da bir cihaz kullanarak suyun sertliÄŸini ortadan kaldırmaktır. Bu metodla kireç sistemden arıtılmaz sadece belli bir süre kirecin etkisiz kalmasını saÄŸlar. Ä°yonlar belli bir süre borulara yapışmaz.

Bir diğer konu tarımda Fe eksikliğidir. Sudaki veya topraktaki kireç bitkinin demir alımını engeller. Bunu gidermek için çeşme suyuna FeSO4, KHCO3 veya K2CO3 katılarak çözümleme yapılır. Ev kullanımında su kaynatılarak CaO çöktürme yoluna gidilir. Klor uçucu olduğundan sadece havalandırma ve suyu dinlendirme yolu ile uçmasını sağlamak yeterli gelir. Bu maddelerden Demir sülfat FeSO4 en kolay bulunanınıdır ve karaboya ticari ismi ile satılır. Ama bu karışım suyu yere dökülürse zeminde pas lekesi bırakır. Dökülmemesine dikkat etmek gerekir.

ÖNEREBİLECEĞİMİZ, HALEN ÜRETİMİNİ YAPTIĞIMIZ, FİRMAMIZA AİT ÜRÜNLER:

    * ARF LIMESTONE KÄ°REÇ, KALKER, BETON SÖKÃœCÃœ
    * ARF LIMESTONE DET DETERJAN KATKILI KÄ°REÇ, KALKER, BETON SÖKÃœCÃœ
    * ARF BRIGHT MATIC BULAÅžIK MAKÄ°NASI PARLATICISI
    * ARF HYGIENIC GIDA ÃœNÄ°TELERÄ° İÇİN KONSANTRE HÄ°JYEN SAÄžLAYICI
    * ARF TOZ TOZ KÄ°REÇ ÖNLEYÄ°CÄ°
    * ARF SHIMMER BANYO WC TEMÄ°ZLEYÄ°CÄ°SÄ°
    * ARF KÄ°REÇ ÇÖZÃœCÃœ KÄ°REÇ ÇÖZÃœCÃœ
    * ARF KÄ°REÇ ÇÖZ ÇAMAÅžIR MAKÄ°NELERÄ° İÇİN KÄ°REÇ ÇÖZÃœCÃœ
    * ARF Ä°YON KÄ°REÇLÄ° SULAR İÇİN KÄ°REÇ TUTUCU
    * DiÄŸer ürünler için (Kireç çözücü veya önleyici özel formül) müşteri temsilcinizi arayın.

Dikkat:

    * Musluk suyunun kireci (sertliÄŸini) limon,sirke vs. dökerek giderilemez. Çünkü zayıf asit sistemdeki kireç üzerinde etkili olamayacaktır.
    * Ä°nsan vücudu Ca ve Mg minerallerine ihtiyaç duymaktadır ve kireç önleyici cihazlarla bunun doÄŸrudan alınması sakıncalıdır. İçme suları içinde bir miktar Ca ve Mg kalmasına izin verilmelidir.
    * Kombide kireçlenme pek olmaz (ısıtma devresinde) çünkü su kapalı sistemde çalışır. Isınan su kireç bırakarak yüzeye yapışır. Ancak bu çok büyük su miktarlarında olur. Kombide su deÄŸiÅŸimi arıza haricinde olmadığından mevcut su kirecini bıraksa bile bu yüzeyi kaplamayacak kadar düşük miktardadır. Bu yüzden kireçleme olmaz. Ancak aynı durum ÅŸofben devresi için geçerli deÄŸildir. Çünkü soÄŸuk su kireç bırakmadığından sorun olmaz ama sıcak su çıkışındaki su kombinin ya da ÅŸofbenin sıcak su devresinde zamanla kireçlenmeye yol açar. Çünkü bu su dönüşümlü deÄŸildir. Isıttığınız su akıtılmakta ve sürekli taze ve kireçli su gelmektedir.
    * Kireç çözücü ve lavabo açıcı ürünlerin Etiket / Ambalaj örneÄŸinde bulunması gerekenler
          o "Tüketicinin Dikkatine" baÅŸlığı altında aÅŸağıda belirtilen uyarılar
                + Kullanma talimatını mutlaka okuyunuz
                + Cildi korumak amacıyla ellerin temizlik maddesiyle uzun süre temasından kaçınınız
                + El, yüz, vücut ve gıda maddeleri temizliÄŸinde kullanmayınız
                + Çocuklardan uzak tutunuz
          o Ãœrünün markası, seri numarası, imal tarihi, varsa son kullanma tarihi, net miktarı ve SaÄŸlık Bakanlığı izin tarih ve sayısı
          o Kullanma talimatı
          o Ãœreticinin adı ve adresi
          o Fason Ãœretim yapıyorsa fason üreticinin adı ve adresi
          o Formülasyona giren etken maddeleri içeren "bileÅŸim" kısmı
    * Ãœrün kireç çözücü ise etiket / ambalaj örneÄŸinde aÅŸağıdaki uyarılar da yer alacaktır
          o Kullanma talimatını mutlaka okuyunuz
          o Çocuklardan uzak tutunuz
          o Serin yerde muhafaza ediniz
          o Çamaşır suyu ve diÄŸer temizleyicilerle karıştırarak kullanmayınız
          o Kullanım sırasında çıkacak dumanı solumayınız
          o Kireç çözme iÅŸlemi bittikten sonra kabı ve yüzeyi bol su ile yıkayınız
          o Sıcak yüzeyler üzerinde kullanmayınız
          o Mermer, alüminyum, emaye gibi aside dayanıksız yüzeylerde ve emaye banyo küvetlerinde kullanmayınız
          o TahriÅŸ edicidir, göz ve cilt temasından kaçınınız. Aksi takdirde bol su ile yıkayıp hekime baÅŸvurunuz. Kullandıktan sonra ellerinizi bol su ile yıkayınız
    * Kireç, su veya atıksuya ilave edildiÄŸinde, yüksek pH’da pozitif yüklü Mg(OH)2 ve CaCO3 çökeleklerinin oluÅŸmasına sebep olur.
    * Kireç tek başına çöktürücü olarak kullanıldığında aÅŸağıdaki reaksiyonlar gerçekleÅŸir.
      Ca(OH)2 + H2CO3
      CaCO3 (-) + 2H2O
      2CaCO3 (-) + 2H2O

      Ca(OH)2 + Ca(HCO3)2